Gemeenten werken mee aan behoeftepeiling website
Gezonde Slagkracht
Met behulp van de website www.gezondeslagkracht.nl wil
ZonMw gemeenten landelijk ondersteuning bieden. Dit gebeurt
bijvoorbeeld door kennis en ervaringen te delen en informatie te
bieden waar gemeenten behoefte aan hebben. ZonMw wil met haar
informatievoorziening aansluiten bij de behoeften van
gemeenteambtenaren en andere professionals. In oktober is daarom
een telefonische peiling gehouden onder een tiental projectleiders.
Met hen is gesproken over de website van Gezonde Slagkracht en over
de inhoudelijke prioriteiten die leven binnen het lokale
gezondheidsbeleid. Een aantal thema’s dat hierbij naar voren kwam
zijn burgerparticipatie, integraal werken en nieuwe concepten zoals
Social marketing. In de peiling is ook besproken op welke wijze
gemeenten de website van Gezonde Slagkracht benutten en in hoeverre
de huidige site aansluit bij hun wensen. De resultaten van de
peiling worden door ZonMw meegenomen in het ondersteuningsaanbod
voor 2011. Graag willen wij alle gemeenten die hebben meegewerkt
aan de behoeftepeiling bedanken voor hun input.
Centrum Jeugdgezondheid van het RIVM in NCJ
Op 1 oktober is het Centrum Jeugdgezondheid van het RIVM
opgegaan in het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ), dat
eerder dit jaar van start ging. Medewerkers die voorheen werkten
bij het RIVM/Centrum Jeugdgezondheid in Bilthoven gaan in Utrecht
werken. Directeur van de nieuwe organisatie is Ferdinand
Strijthagen. Het NCJ is een onafhankelijke stichting. In het
bestuur zitten: GGD Nederland, ActiZ en de beroepsverenigingen
Artsen Jeugdgezondheidszorg Nederland, Nederlandse Vereniging van
Doktersassistenten, en Verpleegkundigen & Verzorgenden
Nederland.
Lees meer op de website van NJI
Advies ‘Perspectief op gezondheid 20/20’ doet
aanbevelingen voor behoud gezonde zorgsector
Het advies ‘Perspectief op gezondheid 20/20’ pleit voor
een lange termijn perspectief waarin de nadruk niet meer ligt op
zorg en ziekte maar op gedrag en gezondheid. Dit betekent
bijvoorbeeld dat een zorgverlener een rol krijgt in het voorkomen
van ziekte. Hij of zij moet de consument aanspreken op ongezond
gedrag en begeleiding aanbieden. Een accentverschuiving van zorg en
ziekte naar gedrag en gezondheid is een lang proces. Dit advies
bestrijkt dan een ook een periode tot 2020.De zorg heeft te maken
met een steeds grotere en veranderende vraag. Middelen en mankracht
schieten echter te kort. In het rapport ‘Perspectief op gezondheid
20/20’ vindt u aanbevelingen van de Raad voor de Volksgezondheid en
Zorg (RVZ) aan het kabinet voor het behouden van een gezonde
zorgsector. Het rapport is onderdeel van de Strategische Zorgagenda
2010.
Lees het rapport 'Perspectief op gezondheid 20/20'
Acht interventies erkend
De Erkenningscommissie Interventies heeft drie
interventies erkend als 'theoretisch goed onderbouwd' en de
interventie Zicht op evenwicht van het Trimbos-instituut als
'waarschijnlijk effectief'. Daarnaast kregen vier
interventies een erkenning 'onder voorbehoud'. Zicht
op evenwicht is erkend als 'waarschijnlijk effectief'.
Deze interventie helpt zelfstandig wonende ouderen van zeventig
jaar en ouder om hun valangst en het daaraan gerelateerde
vermijdingsgedrag te verminderen. De volgende interventies zijn
'theoretisch goed onderbouwd': Barcode
(Trimbos-instituut); Gezonde
schoolkantine (Voedingscentrum) en Alcoholmatiging
(GGD Gelre-IJssel). Onder voorbehoud erkend als 'theoretisch
goed onderbouwd' zijn: Stopsite
(STIVORO); Motiverende
gespreksvoering in soa en hiv bestrijding (Soa Aids Nederland);
Be
InterACTive (Be InterACTive) en Liever
bewegen dan moe (Parnassia Bavogroep). Zodra de eigenaren deze
interventies op een aantal punten hebben aangepast, geldt de
erkenning 'theoretisch goed onderbouwd'.
Centrum Jeugdgezondheid van het RIVM in NCJ
Op 1 oktober 2010 is het Centrum Jeugdgezondheid van het
RIVM opgegaan in het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ), dat
eerder dit jaar van start ging. Medewerkers die voorheen werkten
bij het RIVM/Centrum Jeugdgezondheid in Bilthoven gaan in Utrecht
werken. Directeur van de nieuwe organisatie is Ferdinand
Strijthagen. Het NCJ is een onafhankelijke stichting. In het
bestuur zitten: GGD Nederland, ActiZ en de beroepsverenigingen
Artsen Jeugdgezondheidszorg Nederland, Nederlandse Vereniging van
Doktersassistenten, en Verpleegkundigen & Verzorgenden
Nederland.
Kabinet investeert in aanpak ongezond
leven
Het kabinet wil op zorgkosten besparen door te investeren
in een krachtig offensief tegen roken, alcohol gebruik, overgewicht
en meer beweging. De verwachting van de aanpak is minder
ziektemeldingen en dat Nederlanders ouder zullen worden. Dit komt
naar voren uit een rapport ‘Preventie loont voor iedereen’ van het
accountants- en adviesbureau PricewaterhouseCoopers (PwC). Volgens
dit rapport wordt ruim tien procent van de huidige 61 miljard euro
aan zorgkosten door een ongezonde manier van leven veroorzaakt.
Donderdag 7 oktober zal het rapport gepresenteerd
worden.
Tweede
subsidieronde Gezonde Slagkracht 2010 gesloten
ZonMw is in februari 2010 gestart met de tweede
ronde subsidieaanvragen in het kader van Gezonde Slagkracht. Tot
mei 2010 hadden gemeenten de tijd om een projectidee in te dienen
voor het programma Gezonde Slagkracht. Er zijn 14 gemeenten die een
subsidieaanvraag hebben ingediend. Uiteindelijk zullen er 9
projecten gehonoreerd worden, dit zal eind januari 2011 bekend
worden gemaakt.
De gemeenten die een subsidie worden toegekend
fungeren als voorbeeldgemeenten voor andere gemeenten in Nederland.
ZonMw heeft in haar selectie van projectideeën rekening gehouden
met eerder gehonoreerde projecten zodat er uiteindelijk zoveel
mogelijk verschillende interventies worden beschreven.
Vooraankondiging Kennisateliers Gezonde Slagkracht –
november 2010
Dit najaar kunt u weer een kennisatelier van
Gezonde Slagkracht bijwonen. Verspreid over het land organiseren
ZonMw en Nicis Institute in november kennisateliers over de
‘Handleiding Gezonde Gemeente’. De kennisateliers komen tot stand
in nauwe samenwerking met het RIVM Centrum Gezond Leven en zijn
gekoppeld aan de presentatie van de nieuwe handleiding. De
landelijke presentatie van deze handleiding vindt op 4
november plaats. De kennisateliers van 4, 11 en 18 november zullen
respectievelijk in Amersfoort, Groningen en Breda(onder
voorbehoud) worden georganiseerd. Reserveer alvast een van de
genoemde data in uw agenda! Meer informatie over de drie
kennisateliers en de officiële presentatie staan op
de homepage van Gezonde Slagkracht.
Erkenningscie erkent nieuwe interventies
Vijf interventies kregen deze zomer een erkenning van de
'Erkenningscommissie Interventies'. Vier ervan zijn erkend
'onder voorbehoud'. Dit betekent dat de
interventiebeschrijving op een aantal punten moet worden verbeterd.
het gaat om de volgende interventies: 'Actie Tegengif',
'Preventie Alcoholgebruik Scholieren',
'Krachtvoer', 'Lekker fit' en 'Scoren voor
gezondheid'.
8 nieuwe interventies ‘goed
beschreven’
Acht interventies kregen het oordeel ‘goed beschreven’
van professionals uit de praktijk. Dit betekent dat deze
professionals vinden dat de interventies met behulp van de
aanwezige informatie goed uitvoerbaar zijn. Dit is een eerste stap
richting erkenning op het niveau ‘theoretisch goed
onderbouwd’.
RIVM brengt rapport effectiviteit van
leefstijlinterventies uit
Van de meeste interventies voor lokaal
gezondheidsbeleid is de effectiviteit niet bekend. Een klein aantal
draagt echter wel bij aan het terugdringen van roken, schadelijk
alcoholgebruik, overgewicht en depressie. Dit blijkt uit een
literatuuronderzoek van het RIVM dat in opdracht van het ministerie
van VWS is uitgevoerd. Een van de conclusies is dat er meer
onderzoek naar langetermijneffecten van leefstijlinterventies op
risicofactoren of ziekte nodig is. Interventies op het gebied van
roken zijn het meest effectief.
Stichting KidsVitaal
Stichting KidsVitaal zet zich in voor een
verantwoord eet- en beweegpatroon voor kinderen van 7 tot 12 jaar.
De Stichting KidsVitaal bundelt de krachten van mediapartijen en
maatschappelijke organisaties om een communicatieve ondersteuning
te bieden aan initiatieven die zijn gericht op een gezonde
leefstijl van kinderen. Via massamedia wordt op een aansprekende en
effectieve wijze het belang van een gezond eet- en beweegpatroon
onder de aandacht gebracht bij kinderen. Deze mogelijkheid wordt
ter beschikking gesteld aan diverse projecten waarbij het
Convenant Gezond Gewicht (voorheen Convenant Overgewicht)
optreedt als preferred supplier van de projecten.
In het Convenant Gezond Gewicht is een breed
scala aan partijen bijeengebracht. Onder het voorzitterschap van
Paul Rosenmöller zetten de nu 27 convenantpartijen zich in om de
gezonde keuze gemakkelijk en aantrekkelijk te maken.
Gezonde Slagkracht geeft advies op maat -
Inschrijving gesloten
Heeft u vragen als 'Hoe creëer ik draagvlak voor
integraal gezondheidsbeleid in de gemeentelijke organisatie' of
'Hoe betrek ik gezondheidsverzekeraars bij mijn
gezondheidsbeleid'? Maak dan gebruik van het spreekuur van
Gezonde Slagkracht 'Advies op Maat'. Donderdag 30
september kunt u, voorlopig voor het laatst, terecht met uw
vragen in Zwolle. Het doel van het spreekuur is u te ondersteunen
bij het (verbeteren van) een effectief en integraal
gezondheidsbeleid. Het bestuurlijk-politieke advies wordt gegeven
door de heer Hans Baaijens, ex-wethouder van Leiden, directeur van
de NPHF en als ambassadeur eerder betrokken bij diverse programma’s
op het gebied van lokaal gezondheidsbeleid. Advies in relatie tot
het inhoudelijke programma wordt gegeven door Corna van Tol,
programmasecretaris van ZonMw. Dit spreekuur is bestemd voor
wethouders, ambtenaren en projectleiders; u hoeft dus geen subsidie
van ZonMw te krijgen om gratis van een spreekuur gebruik te kunnen
maken. Omdat er maar een beperkt aantal gesprekken per dag mogelijk
zijn maakt ZonMw een indeling.
Vergoeding voor stoppen met roken
Vanaf 2011 worden het-stoppen-met-
rokenprogramma’s vergoed meldt het
Staatsblad van 27 juli jl. Stivoro omschrijft dit als een
belangrijke stap in het preventiebeleid en de verzekerde
preventie.
Veel rokers maken op dit moment nog geen gebruik
van ondersteuning bij het stoppen vanwege de kosten. De
behandelingen worden door het nieuwe beleid toegankelijker, zeker
voor mensen met een smalle beurs. Roken is een van de grootste
veroorzakers van sociaal economische gezondheidsverschillen. Door
vergoeding via de basisverzekering zijn mensen met een lage sociaal
economische mogelijk makkelijker te stimuleren om te
stoppen.
Stivoro heeft een
overzicht van alle ontwikkelingen, relevante rapporten en
documenten en besluiten over deze
vergoeding gemaakt.
NIGZ biedt ondersteuning bij subsidieaanvraag
Gezonde Slagkracht
Deze zomer bieden het NIGZ & de Academische
Werkplaatsen ondersteuning aan kleinere gemeenten die in
de tweede ronde van de subsidieregeling Gezonde Slagkracht een
aanvraag mogen doen. ZonMw stelt vouchers beschikbaar aan deze
gemeenten om de ondersteuning te bekostigen.
Wilt u meer informatie of wilt u concrete ondersteuning, neem dan
contact op met Susan Rietveld srietveld@nigz.nl, tel. (0348) 43 98
09 , Hilde Timmerman Timmerman@zonmw.nl, tel. (070)
34 95 414 of de
Academische Werkplaatsen.
Integraal gezondheidsbeleid: wat kunnen gemeenten
daarmee?
Tijdens de vierde refereerbijeenkomst van de
Academische Werkplaats op donderdag 3 juni in Maastricht
stonden de vragen: “Wat kunnen gemeenten met integraal
gezondheidsbeleid (IGB), wat is de meerwaarde en hoe stuur je dit
proces?” centraal.
Volgens Maria Jansen,
programmaleider van de Academische Werkplaats, liggen er nog veel
mogelijkheden om een grote gezondheidswinst te behalen met
integraal gezondheidsbeleid. De aanwezige
ambtenaren, wethouders en GGD-professionals discussieerden over het
nut van IGB en de factoren die het bewerkstelligen ervan
bemoeilijken.
Een aantal leerpunten dat uit deze bijeenkomst
kwam:
- intersectoraal werken is voorwaarde voor integraal
gezondheidsbeleid (IGB);
- er zijn concrete voorbeelden nodig over integraal
gezondheidsbeleid;
- IGB staat in kinderschoenen, wel op goede weg:
rekening houden met een langzaam groeiproces;
- steun van gemeentelijk manager is nodig;
- er is een cultuuromslag nodig van individueel en
verkokerd werken naar samenwerken en afstemmen en taken
verdelen.
Trimbos-instituut presenteert internationale databank
over drank en drugs
Het Trimbos-instituut lanceerde op 8 juni de
'Healthy Nightlife Toolbox', een Europees
samenwerkingsverband dat een gezonde en veilige uitgaansomgeving
voor jongeren wil scheppen. De samenwerking werd aangekondigd
tijdens het Club Health congres in Zurich. De kern van de Healthy
Nightlife Toolbox is een internationale databank, bedoeld voor
preventiemedewerkers en beleidsmakers in de Europese Unie. De
databank bevat informatie over interventies, samenvattingen van
studies, contactinformatie van Europese experts en een digitaal
handboek over de preventie van drugs- en alcoholgebruik in het
uitgaanscircuit.
Verslag expertmeeting Gezonde Slagkracht
Donderdag 22 april 2010 vond de expertmeeting van
Gezonde Slagkracht plaats. Tijdens deze bijeenkomst stonden de
volgende vragen centraal: Hoe ontwikkel je een goed programma
om het kennisnetwerk te verbeteren? Hoe kunnen we gemeentes
stimuleren te participeren? Er werden presentaties gegeven door
Cees van Eijk en Rob Oudkerk.
Partnership Vroegsignalering Alcohol geeft nieuwsbrief
uit
Het partnership Vroegsignalering Alcohol (PVA) geeft
een digitale nieuwsbrief 'Sign@@l' uit. Het Partnership
Vroegsignalering Alcohol (PVA) is een samenwerkingsverband tussen
verschillende partijen in de gezondheidszorg met als belangrijkste
doelstelling om de implementatie van vroegsignalering en
kortdurende interventies voor probleemdrinkers te bevorderen. Het
PVA staat onder voorzitterschap van Prof.dr. Gerard Schippers en de
projectleiding is in handen van het Trimbos-instituut. Verder
participeren het Nederlands HuisartsenGenootschap (NHG), het NIGZ,
de Radboud Universiteit (WOK) en het CBO.Op de website van het PVA:
http://www.vroegsignaleringalcohol.nl/
is informatie te vinden over de doelstellingen van het PVA, de
partners, de producten en de activiteiten van het PVA.
Jongeren met een laag opleidingsniveau gebruiken meer
middelen
Laagopgeleide jongeren roken vaker, gebruiken vaker
cannabis, drinken vaker grote hoeveelheden alcohol en hebben vaker
op jonge leeftijd seks dan hoogopgeleide jongeren. Dit is een van
de conclusies van het rapport 'Middelengebruik en seksueel
gedrag van jongeren met een laag opleidingsniveau:
aangrijpingspunten voor preventie' van het Rijksinstituut voor
Volksgezondeheid en Milieu(RIVM). Mogelijke oorzaken hiervan
zijn de directe sociale omgeving van vrienden en ouders en
gedragsproblemen en hyperactiviteit. Er zijn weinig preventieve
interventies voor jongeren met een lage opleiding. Het is
belangrijk dat er interventies komen waarbij ouders betrokken
worden. Deze interventies zouden al in de hoogste groep van de
basisschool moeten beginnen.
Aankondiging: POIN-Conference 8 en 9 november
In het kader van het IMPALA-project (Improving
Infrastructure for Leisure-Time Physical Activity in Local Arena)
wordt op 8 en 9 november 2010 in Frankfurt/Main de POIN-conferentie
georganiseerd (Policies and Infrastructures for Physical Activity
and Sport). Tijdens dit congres staan de volgende vragen centraal:
Hoe kan infrastructuur voor sport en bewegen in de vrije tijd
geoptimaliseerd worden? Welke good practices zijn te onderscheiden
op Europees niveau en wereldwijd op het gebied van methoden en
instrumenten voor de ontwikkeling van infrastructuurvoor bewegen in
de vrije tijd? Hoe kan gezondheidsbevordering en de ontwikkeling
van infrastructuur voorbewegen in de vrije tijd gecoördineerd en
geïmplementeerd worden?
Leefomgeving kan uitnodigen tot meer bewegen
Voldoende lichaamsbeweging is van groot belang voor de
gezondheid. Dit schrijft de Gezondheidsraad in het aangeboden
advies 'Beweegredenen, de invloed van de gebouwde omgeving op
ons beweeggedrag' aan de minister van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer. Het gaat niet alleen om
sporten, maar vooral om dagelijks bewegen, van lopen en fietsen
naar school, werk en winkels tot traplopen, stevig wandelen en
buitenspelen. De inrichting van de gebouwde omgeving lijkt een
stimulerend effect te kunnen hebben, al is hard wetenschappelijk
bewijs nog schaars. Kansen kunnen echter ook nu al worden benut,
zeker waar raakvlakken bestaan met andere beleidsterreinen, zoals
verkeersveiligheid en milieu.
Trimbos-instituut publiceert monitor GGZ- en
Verslavingspreventie
Het Trimbos-instituut heeft de monitor 'Aard en
Omvang GGZ- en Verslavingspreventie 2008' gepubliceerd. De
jaarlijkse monitor wordt uitgevoerd in opdracht van het
ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). De monitor
geeft inzicht in de activiteiten van de sectoren preventie in
de instellingen voor GGZ en verslavingszorg. Het
rapport geeft een overzicht van de interventies die in beide
sectoren worden uitgevoerd alsmede het bereik ervan. Ook wordt
aandacht besteed aan de trends en verwachtingen per
thema. Naast het rapport zijn er ook factsheets
gepubliceerd.
Gezonde leefstijl Nederlanders is niet verbeterd
Nederlanders boeken weinig winst bij het streven naar
een gezonde leefstijl. Zo is er in 2009 geen verbetering in het
aantal mensen dat voldoende gezond beweegt. Dit constateert het
Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) uit nieuwe cijfers. Het
percentage mannen met ernstig overgewicht was sinds het begin van
de waarneming niet zo hoog. Wel is een er een lichte daling van het
aantal rokers te zien. Het percentage dat voldoet aan de
Nederlandse Norm Gezond Bewegen lag in 2009 op 56 procent.
Verslag workshop ‘Het verhaal van Odysseus:
omzwervingen naar een gezonde thuishaven’ gepubliceerd
Op 4 maart 2010 vond het Congres 'Kennis Beter
Delen' in Nieuwegein plaats. Tijdens dit congres werd in
het kader van Gezonde Slagkracht de workshop ‘Het verhaal van
Odysseus: omzwervingen naar een gezonde thuishaven’ gegeven door
Nicis Institute i.s.m. ZonMw. In deze workshop werd aan de hand van
het verhaal van Odysseus gezocht naar metaforen voor lokaal
gezondheidsbeleid.
Gezonde Slagkracht geeft advies op maat
In 2010 organiseert Gezonde Slagkracht in verschillende
regio’s een spreekuur in april en september op een aantal
donderdagen. Het doel van het spreekuur is u te ondersteunen bij
(verbeteren van) een effectief en integraal gezondheidsbeleid. Het
bestuurlijk-politieke advies wordt gegeven door de heer Hans
Baaijens, ex-wethouder van Leiden, directeur van de NPHF en als
ambassadeur eerder betrokken bij diverse programma’s op het gebied
van lokaal gezondheidsbeleid. Advies in relatie tot het
inhoudelijke programma wordt gegeven door Corna van Tol,
programmasecretaris van ZonMw. Dit spreekuur is bestemd voor
wethouders, ambtenaren en projectleiders; u hoeft dus geen subsidie
van ZonMw te krijgen om gratis van een spreekuur gebruik te kunnen
maken. Omdat er maar een beperkt aantal gesprekken per dag mogelijk
zijn maakt ZonMw een indeling. Voor de spreekuren in september 2010
volgt later bericht. Meer informatie over deze spreekuren kunt u
vanaf de zomer vinden op deze website.
Steeds meer jongeren met alcholvergiftiging
Steeds meer minderjarigen worden met een alcoholvergiftiging in
het ziekenhuis opgenomen. In 2007 waren dit er 231
en in 2008 waren dat er 288. In de eerste helft van 2009 zijn
184 jongeren met een alcoholvergiftiging behandeld. Dat is een
kwart meer dan in de eerste helft van 2008. Dat blijkt uit een
onderzoek van het Nederlands instituut voor alcoholbeleid STAP, de
Universiteit Twente, het Nederlands Signaleringscentrum
Kindergeneeskunde en de ziekenhuisvestigingen van de Reinier de
Graaf Groep. Het rapport benadrukt dat het niet om probleemjongeren
gaat, maar om gemiddelde jongeren uit traditionele gezinnen. Er
werden evenveel jongens als meisjes opgenomen. De opgenomen
jongeren waren tussen de elf en zeventien jaar.
Overgewicht zie je vanaf het tweede jaar
aankomen
Een snelle toename van de Body Mass Index (BMI) tussen
het tweede en zesde levensjaar is cruciaal in het voorspellen
van overgewicht op volwassen leeftijd. Dat concludeert Marlou de
Kroon, jeugdarts-epidemioloog van het VU medisch centrum, in een
gezamenlijke studie met TNO. Volgens De Kroon kun je beter op jonge
leeftijd ingrijpen dan wachten tot een kind naar de basisschool
gaat. 'Op dit moment wordt er pas actie ondernomen als kinderen
al te dik zijn. We moeten alerter zijn op een toename in het
gewicht in de gevoelige periode van peuter tot basisschoolleerling,
juist bij kinderen die al een verhoogd risico hebben.' Uit
eerder onderzoek bleek dat kinderen van te zware ouders zelf ook
een verhoogd risico op overgewicht hebben. Het onderzoek is op 11
februari 2010 gepubliceerd in het tijdschrift PLoS ONE.
Rookverbod ook voor kleine café's
De Hoge Raad heeft vandaag uitspraak gedaan over het
rookverbod in de horeca. Minister Klink van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport (VWS) reageert verheugd op de uitspraak. De Hoge
Raad komt tot de conclusie dat het rookverbod in de horeca, geldend
sinds 1 juli 2008, ook geldt voor horecagelegenheden zonder
personeel.
Brochures werkconferentie ‘Op weg naar een gezonde
fysieke leefomgeving’ uitgebracht
Het Kennis- en InformatiePunt Milieu & Gezondheid
(KIP-mg) van het RIVM heeft de brochures samengesteld naar
aanleiding van de werkconferentie ‘Op weg naar een gezonde fysieke
leefomgeving’. Deze brochures zijn gemaakt ter ondersteuning voor
iedereen die op lokaal niveau aan de slag wil met de thema’s
gezonde fysieke leefomgeving, gezonde mobiliteit en gezond
binnenmilieu. Ze bevatten tips en praktijkvoorbeelden en zijn
bedoeld als wegwijzer naar kennis, informatie, instrumenten en
subsidiemogelijkheden.
Nieuwe digitale dossiers ‘Overgewicht’ en
‘Middelenmisbruik en verslaving’ gepubliceerd
Het Nederlands Jeugdinstituut (NJI) heeft twee nieuwe
dossiers, ‘Overgewicht’ en ‘Middelenmisbruik en verslaving’,
gepubliceerd op de website. In het dossier ‘Overgewicht’ staat een
overzicht van erkende interventies, instrumenten en richtlijnen om
overgewicht te voorkomen, te verhelpen of te verminderen. Het
dossier ‘Middelengebruik en verslaving’ bevat onder andere
informatie over het onderscheid tussen normaal gebruik,
problematisch gebruik en verslaving. Er zijn interventies te vinden
die gericht zijn op het voorkomen van problematisch middelengebruik
en curatieve interventies voor jongeren die een verslavingsprobleem
hebben. In beide dossiers is een overzicht van het beleid op de
thema’s, feiten, cijfers, onderzoek en literatuur te vinden.
Half uurtje lopen beperkt gevaren van overgewicht
Overgewicht is een grote bedreiging voor de gezondheid
van jongeren. Maar vier keer per week een half uurtje lopen of
fietsen is al voldoende om belangrijke gevaren van overgewicht bij
jongeren weg te nemen. De resultaten van het onderzoek
van Gert-Jan van der Heijden zijn hoopgevend. Ook al
blijkt dat jongeren niet afvallen van
lichamelijke training; de kans op diabetes vermindert wel
aanzienlijk. De relatief lichte trainingen zijn voor jongeren met
overgewicht prima vol te houden. Toch waarschuwt Van der
Heijden voor overdreven optimisme. De insulineresistentie neemt bij
jongeren met overgewicht weliswaar af, maar toch blijven hun
waarden op dit punt slechter dan die van jongeren met normaal
gewicht. Op drie februari 2010 promoveert van der Heijden op
dit onderwerp aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG).
Jonge rokers beginnen sneller met cannabis
Jongeren die voor hun 12de jaar roken, beginnen
sneller cannabis te gebruiken dan andere jongeren. Dat blijkt uit
onderzoek van Anja Huizink van de Universiteit van Amsterdam (UvA).
Samen met onderzoekers uit Rotterdam, Groningen en Helsinki
onderzocht zij tien jaar lang jongeren tussen de 10 en 18 jaar.
Volgens Huizink denken mensen vaak dat juist gedragsproblemen ertoe
leiden dat jongeren gaan experimenteren met softdrugs. Maar het
roken op jonge leeftijd speelt een grotere rol. De onderzoeker
pleit ervoor jonge rokers goed in de gaten te houden: 'Hoe
eerder de hersenen worden blootgesteld aan drugs, hoe schadelijker
de gevolgen.' De onderzoeksresultaten worden in januari
gepubliceerd in het Journal of the American Academy of Child and
Adolescent Psychiatry.
NISB biedt cursus 'Communities in Beweging'
aan
Het Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen (NISB)
biedt een cursus aan om te laten zien dat door een actieve
leefstijl iedereen fitter en gezonder wordt én actiever meedoet in
de wijk en in de maatschappij. Communities in Beweging is een
aanpak om inactieve groepen blijvend te interesseren voor een
actieve leefstijl. NISB Consult BV biedt middels de cursus
praktische handreikingen, inzichten en concrete oefensituaties aan
om de community based aanpak toe te passen in het eigen werk. De
cursus is bedoeld voor professionals werkzaam in welzijn,
sport(buurtwerk) en gezondheidszorg, mensen die willen werken met
de aanpak Communities in Beweging of kennis willen maken met
community based werken.
ZonMw stelt in februari nieuwe call open voor Gezonde
Slagkracht
De nieuwe call voor Gezonde Slagkracht wordt in
februari 2010 opengesteld. Gemeenten die gebruik willen maken van
financiële ondersteuning kunnen dan een project
idee indienen bij ZonMw. Dit is een korte omschrijving
van maximaal twee A4. In juni krijgen gemeenten een positief of
negatief advies voor het uitwerken van hun idee tot een
subsidieaanvraag. Eind 2010 (december) wordt besloten
welke gemeenten in aanmerking komen voor subsidie. Gedetailleerde
informatie over de procedure volgt eind februari.
ZonMw heeft 27 aanvragen gehonoreerd voor Gezonde
Slagkracht
ZonMw heeft voor het programma Gezonde
Slagkracht 27 aanvragen van gemeenten onder voorwaarden
gehonoreerd. De namen van de betreffende gemeenten worden op een
later moment openbaar gemaakt. Voor vragen over de honorering
kunnen projectleiders contact opnemen met ZonMw (tel: 070 3495231
of mail: gezondeslagkracht@zonmw.nl).
Aandacht voor Europese initiatieven tegen
overgewicht
EuroHealthNet heeft in juli 2009 een rapport
uitgebracht over het voorkomen en tegenwerken van overgewicht. In
het rapport staat een verzameling van zeventig voorbeelden en
innovatieve benaderingen uit twintig verschillende Europese landen.
De initiatieven streven naar het verlagen van overgewicht en het
verhogen van de kwaliteit van de gezondheid, vooral in
sociaaleconomisch zwakke gemeenschappen. Het is bedoeld voor
professionals en beleidsmakers.
Gezondheidsinstituut NIGZ geeft nieuwsbrief uit
Het gezondheidsinstituut NIGZ heeft verschillende
nieuwsbrieven uitgegeven. De volgens thema's beslaan de
nieuwsbrieven: 'Cursussen en Congressen', 'Factz',
'Ga voor gezond!' (nieuws voor leerkrachten), 'Ga voor
gezond!' (nieuws voor ouders en kinderen), 'Gezonde
school', 'VETC', 'HEPS Europe Newsletter' en
'SHE Newsletter'.
Het Centrum voor Gezond Leven erkent
leefstijlinterventies
Het Centrum voor Gezond Leven (CGL) heeft een aantal
leefstijlinterventies erkend. ‘Minder drinken’ is door het GCL
bestempeld als waarschijnlijk effectieve interventie. Naast de
interventies die op het niveau ‘waarschijnlijk effectief’ zijn
erkend, kregen twee leefstijlinterventies de erkenning ‘theoretisch
goed onderbouwd’. Beide richten zich op valpreventie. Tot slot
kregen vier interventies de beoordeling ‘goed beschreven’. Deze
leefstijlinterventies hebben hiermee de eerste stap richting
erkenning gemaakt, een stimulans om door te groeien naar het
volgende niveau ‘theoretisch goed onderbouwd’.
Onderzoek ondersteunt het project 'Verzuip jij je
toekomst?!'
De gemeenten in de regio Zuid-Holland Zuid willen,
samen met belangrijke partners als de GGD, Openbaar Ministerie en
Politie, het alcoholgebruik onder jongeren terugdringen. Voor het
programma 'Verzuip jij je toekomst?!' heeft Cephir, de
academische werkplaats van de GGD-en, een onderzoek uit laten
voeren door Rob Bovens van het Trimbosinstituut. Bovens heeft
onderzocht hoe een integrale aanpak, zoals bij Verzuip jij je
toekomst?! het geval is, de meeste kans van slagen heeft. Ook heeft
hij enkele effectieve acties nader uitgewerkt en aanknopingspunten
gegeven voor de evaluatie van het programma. Op maandag 21
september 2009 is het onderzoeksverslag officieel aangeboden aan de
stuurgroep van het programma.
Risicogroepen nog moeilijk te bereiken
Gemeenten en lokale organisaties als de GGD, thuiszorg-
en welzijnsorganisaties zouden beter moeten samenwerken om
gezondheidsproblemen bij ouderen te voorkomen of vroegtijdig te
signaleren. Het aanbod van preventieve activiteiten is nu erg
versnipperd en met name risicogroepen zijn moeilijk te bereiken.
Dit blijkt uit de quickscan 'Zorg voor morgen' die Vilans
uitvoerde op verzoek van het Ministerie van VWS. (Bron: ANP)
Aantal mensen met overgewicht blijft stijgen
Het vijfjarig project 'Convenant overgewicht'
heeft nog niet geleid tot een daling van het aantal mensen met
overgewicht in Nederland. Sterker nog; het aantal mensen dat te
zwaar is, nam de afgelopen vijf jaar zelfs toe. Dat blijkt uit de
cijfers, verzameld in het eindrapport Convenant overgewicht dat
voorzitter Paul Rosenmöller maandag 23 november 2009 in het stadion
van ADO Den Haag heeft gepresenteerd aan minister Ab Klink van
Volksgezondheid. (Bron: ANP)
Voedingscentrum wil aandacht voor voeding bij
verkiezingsprogramma gemeenteraad
Voor de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2010 vraagt
het Voedingscentrum Nederland aandacht voor voeding in het
verkiezingsprogramma. Volgens het Voedingscentrum
kunnen gemeenten een belangrijke rol spelen inde
keuze van voeding van inwoners.
Voedingscentrum beloont gezonde initiatieven
Op 17 november beloont het Voedingscentrum gezonde
initiatieven uit de levensmiddelensector met het predicaat
“Jaarprijs Voedingscentrum 2009”. De vijf genomineerden zijn
bekend. Niet alleen een vakjury beslist welk product de prijs wint,
ook Nederland stemt online mee. De winnaar wordt als afsluiter van
het symposium “Goedkoop eten moet gezonder” in Burgers’ Zoo te
Arnhem bekend gemaakt.
Aanpak gezondheidsverschillen in probleemwijk gebaat
bij betrokken bewoner
Bewoners van achterstandswijken en lokale
gezondheidsorganisaties zouden meer betrokken moeten worden bij de
wijkgerichte aanpak om gezondheidsverschillen tussen
bevolkingsgroepen te verminderen. Dat concludeert Melanie Schmidt
in haar evaluatie van het Haagse programma ‘Gezondheidsachterstand
moet wijken' tussen 2003 en 2006. Zij onderzocht wat belangrijk
is voor het slagen van een dergelijke aanpak, waarvan het
uiteindelijke doel is om het verschil in gezondheidstoestand en
levensverwachting tussen mensen met een lage en een hoge sociaal
economische status te verkleinen.
Gezondheidspamflet
Gemeenteraadsverkiezingen 2010
De Nederlandse Public Health Federatie (NPHF) heeft een
verkiezingspamflet voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2010
opgesteld. Doel van dit pamflet is de schrijvers
van lokale verkiezingsprogramma’s te bewegen ook aandacht
te besteden aan gezondheid. De NPHF verspreidt dit 10-punten
pamflet via de politieke partijen, VNG,
ANP, haar leden e.d.
Kabinetsreactie op het advies Buiten de gebaande
paden
Het kabinet heeft veel waardering voor de wijze waarop
de Raad voor het openbaar bestuur, de Onderwijsraad en de Raad voor
de Volksgezondheid en Zorg zijn gekomen tot hun advies ‘Buiten de
gebaande paden. Advies over intersectoraal gezondheidsbeleid’. Het
kabinet is over het geheel genomen enthousiast over het advies van
de Raden, want het ziet daarin een bevestiging van het ingezette
beleid. Bij verdere implementatie van het beleidsplan SEGV 2008 en
andere initiatieven, zal het kabinet nadrukkelijk rekening houden
met de aanbevelingen van de Raden.
Tentoonstelling De Fietsvriendelijke Wijk
Van 2 tot en met 17 november 2009 zal in de centrale
hal van het ministerie van VROM/WWI de tentoonstelling ‘De
Fietsvriendelijke Wijk’ te zien zijn. De tentoonstelling laat de
resultaten zien van de succesvolle openbare ideeënprijsvraag ‘De
Fietsvriendelijke Wijk’, die georganiseerd is door de Fietsersbond.
Vakwereld en studenten hebben voor de ideeënprijsvraag 26
fietsvriendelijke ontwerpen voor aandachtswijken gemaakt. De
prijsvraag is één van de activiteiten die de Fietsersbond als
partner van de ‘Landelijke Alliantie Aandachtswijken’ organiseert.
De Fietsersbond is één van de ruim 60 organisaties van de
Landelijke Alliantie Aandachtswijken die zich met concrete acties
inzet op het verbeteren van de aandachtswijken. Dit is een
initiatief van VROM/WWI en de Fietsersbond in het kader van het
Experiment Gezonde Wijk van de Programmadirectie Wijken.
Symposium Natuur als Kuur
Groen in de leefomgeving draagt bij aan een goede
gezondheid. Bewoners van groene wijken voelen zich gezonder, minder
gestrest, veiliger en minder eenzaam dan bewoners van wijken met
weinig groen. Dit is de conclusie van het vierjarige
onderzoeksprogramma ‘Vitamine G’ van Nivel en Wageningen
UR/Alterra, dat werd gepresenteerd op het symposium ‘Natuur als
Kuur’ op 29 september jl. Het Kenniscentrum Recreatie organiseerde
samen met het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
(LNV) dit symposium als afsluiting van de IVN Groene maand.
Lagere opleiding en cannabisgebruik voorspellen eerste
XTC-gebruik
Hylke Vervaeke bestuurde in haar onderzoek, dat
onderdeel is van de Netherlands XTC Toxicity Study (NeXT), de
sociale context en gedragsmatige aspecten van ecstasygebruik. De
intentie om ecstasy te gebruiken, een lager opleidingsniveau en
wekelijks cannabisgebruik bleken voorspellers te zijn voor het
eerste ecstasygebruik.
Videoclipwedstrijd over groepsdruk en alcohol
Het Trimbos Instituut organiseert een
videoclipwedstrijd met als thema alcoholgebruik en groepsdruk.
Speciaal voor deze wedstrijd maakte de hiphopgroep Zwart Licht het
nummer Domboh. Het nummer gaat over meelopen, stoer doen en over je
grens heen gaan. Via de website http://85.255.218.237/webeditor/www.yourmainstage.nl
kunnen jongeren ideeën voor een clip over dit onderwerp inzenden.
Een jury bestaande uit leden van Zwart Licht en het
Trimbos-instituut bepaalt welk idee het beste is. De winnaar mag de
nieuwe clip van Zwart Licht regisseren. De wedstrijd loopt tot 15
november 2009.
Trendanalyse jeugd en alcohol
In de eerste helft van 2009 heeft het CCV een
trendanalyse over jeugd en alcohol uitgevoerd. Deze analyse
ontsluit wetenschappelijke inzichten in de relaties tussen
alcoholgebruik en veelvoorkomende criminaliteit, buurtproblemen en
onveiligheid. Met de resultaten kunnen veiligheidspartners worden
ondersteund bij het ontwikkelen van beleid en maatregelen.
Daling rokende jongeren
Het aantal rokende jongeren in de leeftijd van 10 tot
en met 19 jaar is het afgelopen jaar sterk gedaald. Dit blijkt uit
onderzoekscijfers van TNS NIPO.
Volgens Lies van Gennip, directeur van STIVORO, kan de
daling van het aantal rokende jongeren onder meer verklaard worden
door de invoering van de rookvrije horeca, de verschillende
voorlichtingscampagnes en verhoging van de accijnzen op
sigaretten.
Startsein programma's Gezonde Slagkracht en
Zichtbare Schakel
Op 23 juni en 24 juni vonden er Inspiratiedagen plaats
voor alle deelnemende gemeenten aan experimenten Gezonde Wijk. Op
24 juni gaf Jet Bussemaker het startsein aan twee programma's:
Gezonde Slagkracht en Zichtbare Schakel. Zij toog met Quintis
Ristie het strand op om met het oplaten van twee vliegers een
vliegende start te geven aan deze programma's.
Zie webpagina Inspiratiedagen
Website LOT-i
In het LOT-i werken negen gezondheidsbevorderende
instellingen samen die gelden als de landelijke expertisecentra op
het terrein van de thema's roken, sport en bewegen, ongevallen
en veiligheid, voeding en overgewicht, alcohol- en druggebruik,
depressie/psychische problematiek, interculturalisatie en etnische
minderheden, hiv/aids en andere soa, seksuele gezondheid, en
seksuele geaardheid. Sinds kort heeft het LOT-i een eigen website.
Deze website is bedoeld voor iedereen die belangstelling heeft
voor gezondheidsbevordering, ziektebestrijding,
leefstijlinterventies, leefomgeving, welzijn, zorg en curatie.
Evaluatie van het Nederlandse drugsbeleid
Het Nederlandse drugsbeleid heeft op het terrein van de
volksgezondheid de gestelde doelen redelijk bereikt. Dat is één van
de conclusies van de evaluatie van het drugsbeleid door het
Trimbos-instituut en het WODC. Het gebruik is het laatste decennium
gestabiliseerd en Nederland neemt internationaal gezien een positie
onder het midden in. Behalve bij XTC, waarvan het gebruik relatief
hoog is.